Geplaatst door op 18 jan 2013 | 0 reacties

download de PDF van deze review – © copyright 2013

Mag het iets meer zijn?

Auteur: Max Delissen

 

In de eerder gepubliceerde recensie van de Tiger Paw Khan bovenplaat kondigde ik aan dat er een apart stukje zou verschijnen over de Linn Sondek LP12 met naast de nieuwe bovenplaat ook de Radikal upgrade. Die aanpassing is namelijk zo, tsja…radicaal, dat hij een aparte bespreking verdient. Daarom dus dit nogal omvangrijke redactionele naschrift als aanvulling op het andere verhaal.

gemonteerde Radikal motor

gemonteerde Radikal motor

 

De Radikal Upgrade

De Radikal upgrade is niet simpelweg een nog betere voeding voor de LP12. Het is meer dan dat. Waar je vanaf de vrij eenvoudige standaard voedingsprint, via de veel complexere Valhalla voedingsprint, tot de externe Lingo voeding met stuurprint in de speler nog kunt spreken van pure, opeenvolgende upgrades; voor de Radikal is een meer structurele aanpassing van de platenspeler nodig. De trouwe AC synchroonmotor die in alle modellen van de LP12 onverstoorbaar zijn rondjes draait dient namelijk vervangen te worden door een uiterst hoogwaardig DC model. Dat lijkt voor Linn een opvallende ommezwaai. Ze doen dit echter niet alleen omdat deze DC-motor van zichzelf veel stiller loopt, maar ook omdat het toerental van de motor uiterst nauwkeurig kan worden vastgehouden. Hiervoor dient aan de binnenkant van het buitenste draaiplateau een klein stukje zwart vilt gemonteerd te worden dat langs een sensor loopt die een extra controle op de gelijkloop uitvoert. Zoals gezegd heeft de Tiger Paw Khan bovenplaat een aantal keurig voorgetapte gaten voor de bevestiging van deze upgrades. Dit is overigens weer zo’n aanpassing die een bezoek aan een ervaren dealer noodzakelijk maakt, want ook hiervoor moet de hele tafel uit elkaar.

Linn Radikal motor

Linn Radikal motor

Hoe nauwkeuriger het toerental is en hoe stiller en gelijkmatiger de motor loopt, hoe stabieler de weergave wordt. ‘Meer zwart tussen de instrumenten’ noemen wij recensenten dat ook wel eens, waarmee we bedoelen dat de ruisvloer zo laag wordt dat de weergave de hoogst mogelijke graad van detaillering bereikt, en dat de stiltes in de muziek letterlijk hoorbaar worden. Denk daar maar eens over na, dan ga ik ondertussen een plaatje opzetten…

Luisteren

In de recensie van de Tiger Paw Khan zei ik dat deze bovenplaat het resultaat van andere upgrades groter maakt.  Uit de multitest van Linn upgrades die ik eerder deed kan ik me het effect van de Radikal upgrade nog goed herinneren. Ruimtelijker en levendiger was het, maar tegelijkertijd ontbrak er een klein spoortje rust en was het laag wat minder strak.

Casiopea - 4x4

Casiopea – 4×4

Als ik 4×4 van Casiopea op de LP12 met Khan en Radikal draai is de toegenomen rust in de weergave, ten opzichte van de speler met Khan upgrade maar zonder Radikal, duidelijk hoorbaar. De verbetering openbaart zich vooral in een dieper en stabieler geluidsbeeld. Ook het laag is strakker en dieper en voor zover het geheugen me niet in de steek laat, is dat een flinke verbetering ten opzichte van de luistersessie voor de multitest.

De fretloze bas in Pavane Pour Une Infante Defunte zoemt warmer en met meer substantie en de muzikanten lijken relaxter te spelen. Tijd en ruimte vervagen langzaam en ik waan me echt een beetje in de opnamestudio… Stel je voor wat er nog kan gebeuren als je hier een Keel onder hangt…

Dictaphone - Poems From A Rooftop

Dictaphone – Poems From A Rooftop

Ook de akoestische ambient van Dictaphone klinkt overtuigender. De trilling van de snaren van de cello is beter hoorbaar, als een extra laagje hoge tonen dat om het geluid gedrapeerd is. Het aanblazen van de klarinet is ook beter te horen en geeft het instrument een meer levensechte aanwezigheid in het geluidsbeeld. Percussie en gevonden geluidjes staan duidelijker omlijnd in de ruimte, waardoor het geheel een meer tastbare indruk maakt. Ook de timing en de algehele ritmische samenhang – sowieso een sterk punt van de LP12 – zijn verder toegenomen.

Conclusie

In de slotoverweging van het verhaal over de Tiger Paw Khan schreef ik al dat het me steeds verwondert hoeveel verschil al die upgrades maken. Je hoeft echt geen getraind gehoor te hebben om de verschillen waar te nemen. Om ze te duiden is wel wat ervaring nodig, maar zeg nou zelf: daar mag je toch ook wel een beetje van uitgaan als je als muziekliefhebber een draaitafel op dit niveau hebt staan. De Khan laat inderdaad nog beter horen hoe groot de verbetering met de Radikal upgrade is. Is de Radikal-upgrade op een ‘normale’ LP12 er al eentje waar je onderkaak van naar beneden zakt, met de Tiger Paw Khan erbij raakt hij waarschijnlijk de vloer. Luistergenot gegarandeerd dus!

 

Linn Radikal voeding

Linn Radikal voeding

 

Muziek links op Spotify
 Webwinkel

Voor informatie en prijzen accessoires, zie onze webwinkel:

Dit document is eigendom van art’s excellence – © copyright 2013

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.